Źle dobrane nakolanniki mogą uwierać, zsuwać się podczas padów i odbierać pewność siebie w obronie. Przy wyborze liczą się przede wszystkim trzy rzeczy: rozmiar, rodzaj amortyzacji oraz intensywność gry wynikająca z pozycji na boisku. Marka ma znaczenie drugorzędne, jeśli ochraniacz nie pasuje do nogi.
Dlaczego wybór nakolanników ma znaczenie?
Nakolanniki chronią rzepkę i skórę przed skutkami kontaktu z twardym parkietem. Dla libero, który często wykonuje pady, są niemal stałym elementem wyposażenia. Przyjęcie piłki w obronie wymaga zdecydowanego ruchu, a obawa przed uderzeniem kolanem może opóźniać reakcję.
Ochraniacz powinien dawać poczucie bezpieczeństwa, ale nie może krępować zgięcia nogi. Zbyt luźny przesuwa się podczas gry, natomiast zbyt ciasny uciska i może pogarszać komfort oraz krążenie. Dlatego nakolannik warto traktować jak zabezpieczenie stawu, a nie przypadkowy dodatek do stroju.
Na jakie parametry zwrócić uwagę?
Najważniejszym elementem jest amortyzacja. W siatkówce dominują miękkie ochraniacze z pianki lub żelu. Twarde skorupy, typowe dla sportów z bezpośrednim ryzykiem uderzenia przedmiotem, zwykle ograniczałyby swobodę ruchu.
Pianka EVA jest lekka, elastyczna i rozprasza energię uderzenia. To uniwersalny wybór do treningów oraz meczów. Technologie żelowe lub specjalne wyściółki, takie jak VS-1 stosowana w wybranych modelach Mizuno, mogą zapewniać większą absorpcję w miejscach narażonych na punktowe uderzenia. Nie oznacza to jednak, że żel zawsze będzie lepszy. Ochrona zależy także od grubości wkładki, jej rozmieszczenia i dopasowania do kolana.
Znaczenie ma również konstrukcja. Modele segmentowe lepiej układają się przy zginaniu nogi, a otwarty tył ogranicza fałdowanie materiału i ucisk w zgięciu kolana. Przy długich treningach równie ważna jest wentylacja. Szukaj przede wszystkim takich cech:
- Materiał odprowadzający pot ogranicza uczucie wilgoci podczas intensywnej gry.
- Panele wentylacyjne poprawiają cyrkulację powietrza wokół skóry.
- Elastyczna tkanina pozwala na zgięcie nogi bez nadmiernego naprężania ochraniacza.
- Profilowana lub segmentowa wkładka stabilizuje się na kolanie bez tworzenia sztywnego pancerza.
Przykładem połączenia lekkiej konstrukcji i zaawansowanej amortyzacji jest Mizuno VS1 Compact. Z kolei Mizuno VS1 Ultra wykorzystuje pięć wyprofilowanych sekcji, dlatego może odpowiadać graczom potrzebującym większej powierzchni ochronnej. SELECT Profcare 6206 ma piankę EVA Hyper i otwartą część tylną. W modelach Nike Streak można spotkać piankową amortyzację oraz technologię Dri-FIT, która pomaga odprowadzać wilgoć.
Jak dobrać nakolanniki do pozycji na boisku?
Pozycja wpływa na liczbę kontaktów z podłożem, ale nie jest jedynym kryterium. Gracz, który często rzuca się do piłki podczas treningów, może potrzebować większej ochrony niż zawodnik na tej samej pozycji o spokojniejszym stylu gry.
| Pozycja lub poziom | Typ nakolannika | Kluczowa cecha |
|---|---|---|
| Libero | Pełniejsza, segmentowa ochrona | Maksymalna amortyzacja i odporność na ścieranie |
| Atakujący lub rozgrywający | Lżejszy, profilowany model | Swoboda ruchu, niska masa i dobra wentylacja |
| Początkujący | Uniwersalny ochraniacz z większą wkładką | Duża powierzchnia ochronna i tolerancja na błędy przy padach |
Libero zwykle potrzebuje mocniejszej ochrony, ponieważ częściej wykonuje ślizgi i pada na kolana. Segmentowa konstrukcja pomaga połączyć większą amortyzację z możliwością swobodnego zginania nogi.
Atakujący i rozgrywający często bardziej odczują ciężar oraz ograniczenie ruchu podczas wyskoku, lądowania i szybkiej zmiany kierunku. W ich przypadku rozsądny wybór to lżejszy model z wystarczającą ochroną rzepki. Początkujący gracze skorzystają z uniwersalnego nakolannika o większej powierzchni, który zapewnia większy margines przy nieidealnej technice obrony.
Jak poprawnie dobrać rozmiar nakolanników?
Rozmiar jest ważniejszy niż logo na ochraniaczu. Nie kupuj nakolanników na oko, szczególnie jeśli masz bardzo szczupłe nogi albo znajdujesz się na granicy dwóch rozmiarów. Pomiar wykonaj przed zakupem według instrukcji producenta:
- Zmierz obwód nogi około 15 cm poniżej środka rzepki. Miarka powinna przylegać do skóry, ale nie może jej uciskać.
- Porównaj wynik z tabelą producenta. Zakresy mogą różnić się między markami i modelami, dlatego nie przenoś rozmiaru z jednego ochraniacza na drugi.
- Sprawdź dopasowanie podczas ruchu. Nakolannik powinien obejmować kolano, nie zsuwać się przy przysiadzie i nie powodować drętwienia ani pulsowania nogi.
Zbyt duży model nie stabilizuje się prawidłowo i może odsłaniać kolano w chwili kontaktu z parkietem. Zbyt mały będzie się wpijał w skórę, utrudniał zgięcie nogi i pogarszał komfort. Przed zakupem sprawdź też, czy wybrany fason ma otwarty tył, dłuższe ściągacze lub dodatkowe panele dopasowujące – te elementy wpływają na odczuwalny ucisk.
Jak dbać o nakolanniki, by służyły dłużej?
Po treningu pozwól ochraniaczom wyschnąć i nie zostawiaj ich długo w zamkniętej torbie. Większość modeli można prać ręcznie w letniej wodzie albo w pralce w temperaturze 30°C, najlepiej w worku ochronnym i z łagodnym środkiem do odzieży sportowej. Zawsze sprawdź metkę konkretnego produktu.
Nie używaj suszarki bębnowej ani nie kładź nakolanników na kaloryferze. Wysoka temperatura może deformować piankę i osłabiać jej właściwości amortyzujące. Nie stosuj też płynu zmiękczającego, ponieważ może ograniczać oddychalność materiału.
Najprostsza decyzja wygląda więc tak: wybierz rozmiar na podstawie pomiaru, dopasuj poziom ochrony do liczby padów, a następnie sprawdź wentylację i swobodę ruchu. Dla libero priorytetem będzie amortyzacja i trwałość, a dla rozgrywającego lub atakującego – lżejsza konstrukcja, która nie przeszkadza w poruszaniu się.
